- Strona główna
- O regionie
Haft Kociewski
Jednym z charakterystycznych elementów kultury kociewskiej jest haft. Kłosy pszenicy, niebieskie modraki, czerwone maki czy też osty zdobiły obrusy i serwetki w kociewskich domostwach. W latach 70. XX wieku rozpowszechnieniem regionalnego wzornictwa zajęły się Maria Wespa z Morzeszczyna oraz Małgorzata Garnysz z Pączewa. Obydwie badały i zbierały wzory, dzięki którym podjęły próbę odtworzenia haftu kociewskiego.
Maria Wespa urodziła się 8 grudnia 1920 roku w Tczewie. Haftowaniem zajmowała się od najmłodszych lat, jednak na poważnie sztuką tą zajęła się w 1969 roku. Swoje wzory opracowała zbierając motywy ze starych sztandarów kościelnych, szat liturgicznych oraz polichromii skrzyń wianowych. Opracowane przez nią wzornictwo, od miejsca jej zamieszkania zostało nazwane szkołą morzeszczyńską. W hafcie według teczek Marii Wespy występuje osiem kolorów: biały, słomkowy, żółty, pomarańczowy, czerwony, liliowy, ciemnoniebieski i zielony. Zaś wzornictwo swe oparła głównie na ornamentyce florystycznej, w której występują charakterystyczne dla regionu chabry, maki, tulipany czy stokrotki. Hafciarka zmarła 17 marca 1990 roku.
Małgorzata Garnysz urodziła się 10 czerwca 1912 roku w Pulkowicach, jednak od najmłodszych lat była związana z Kociewiem. Technikę haftowania przejęła od swojej matki. Po II wojnie światowej pracowała w szkole pączewskiej oraz bobowskiej, gdzie powierzono jej zajęcia z robót ręcznych. Był to też czas, kiedy hafciarka zainteresowała się gromadzeniem materiałów folklorystycznych – starych wzorów i motywów. W swoich zasobach Małgorzata Garnysz posiadała dawniej używane sprzęty, stroje oraz fotografie. Opracowane przez nią wzornictwo nazywa się szkołą pączewską i jest ono oparte na 13 kolorach: białym, żółtym, pomarańczowym, jasnobrązowym, ciemnobrązowym, czerwonym, bordowym, różowym, liliowym, fioletowym, niebieskim, jasnoniebieskim i zielonym. Hafciarka zmarła 19 kwietnia 1990 roku.
Obecnie haft kociewski przeżywa swoisty renesans. Wzornictwo szkoły morzeszczyńskiej i szkoły pączewskiej jest wykorzystywane przez współczesnych twórców, którzy inspirując się pracą hafciarek tworzą tak zwany etno design. Dziś czerwone maki, niebieskie chabry czy też osty zobaczyć można na odzieży, ceramice czy obuwiu.